Myanmar/Birma 2010

(1) BILETY
Zakupione w maju 2010 na wyjazd w grudniu 2010.

AeroSvit
Wawa - Kijow: 09:20 - 12:00
Kijow - Bangkok: 14:00 - 03:30

BKK - Kijow: 06:00 - 11:40
Kijow - Wawa: 14:00 - 14:40

Cena: 520 $/osoba

AirAsia
BKK - Yangon: 16:35 - 17:20
Cena: 98 PLN/osoba

Yangon - BKK: 17:40 - 19:40
Cena: 300 PLN/osoba

(2) WIZA
Wiza do Tajlandii (on arrival): do marca, 2011 - darmowa (wymagane 1 zdjecie/bilet powrotny)
Wiza do Birmy: 25EUR (Ambasada Birmy w Berlinie, ważna przez 3 miesiące od momentu wydania ORAZ  28 dni od momentu przekroczenia granicy, czas oczekiwania na wydanie ok 16 dni)


(3) PIENIADZE/ WYMIANA/ PRZECHOWYWANIE
Oficjalna waluta: Kiat (MMK)
Powszechny w uzyciu jest US Dolar. My placilismy dolarami glownie za przejazdy, noclegi i czasem drobne upominki.

Najlepiej dolary wymienic na kiaty w Yangonie (Bogyoke Market na Bogyoke Aung San Road) - najlepszy kurs, gdzie za 1$ dostalismy 875 K (13/12). Nieco lepszy kurs dostalismy od "sprzedawcow ulicznych" kursujacych w okolicach Sule Pagody (1$=900K), ale moco te transakcje byly szemrane. Generlanie trzeba uwazac co sie dostaje i w jaki sposob, obserwowac otoczenie itd. Market ma zaciszne miejsca, gdzie na spokojnie mozna przeliczyc pieniadze i dokonac wymiany. Handlarze sami zaczepiaja turystow proponujac wymiane.
Uwaga na policje: ostatniego dnia kiedy chcielismy wymienic pieniadze na upominki zrobiono 'nalot' na market. Policja w grupkach obserwowala turystow robiacych zakupy i wylapywala handlarzy. Akcja trwala jakos godzine, potem wszystko wrocilo do normy.

W miare przemieszczania sie na polnoc kraju kurs spadal (Mandalay: 1$=860K (wymiana w Biurze Turystycznym), Bagan: 1$=820K (wymiana w Hotelu InnWa)).
* przed samym wyjazdem kurs na Bogyoke Market juz 860 K za 1$.

Nie ma ani krzty przesady w tym co jest napisane na forach, ze $ maja byc nieskazitelne! Zasady, ktorymi kierowalismy sie przy wyborze:
- jak 'najnowsze' $ - my zakupilismy te z roku 2006
- seria CB jest niewymienialna
- czyste (zadnych plamek, napisow itp), proste (zadnych zagiec), kompletne (zadnych naderwan)
- najwyzsze kursy przy 100 dolarowkach.

Jakosc kiatow - najczesciej wymiete, pogniecione, brudne, podarte, kilkakrotnie posklejane, spiete zszywaczem 20etki (!) itd.

Sposob przechowywania: dlugo zastanawialismy sie jak/gdzie trzymac pieniadze zeby podczas podrozy zachowaly swoj nieskazitelny wyglad?! Ostatecznie padlo na sekretny portfel Pacsafe (http://www.pacsafe.pl/coversafe.html) i saszetke JackWolfskin  (http://www.e-horyzont.pl/torebka-biodrowa-hokus-pokus-2l_45260t.html). Takie rozwiazanie w zupelnosci wystarczylo i nie trzeba bylo dodatkowo zabezpieczac pieniedzy.

(4) APTECZKA
Podstawowe wyposazenie: krople zoladkowe, Nifuroksazyd, Loperamid, Wegiel (na klopoty zoladkowe), paracetamol, aviomarin, gripex, panthenol (oparzenia, uszkodzenia naskorka itp), allertec i wapno (uczulenia), antybiotyk o szerokim spectrum dzialania: doxycyklina, Furaginum i Urosal (zapalenie pecherza moczowego), gazy, plastry, kompresy, bandaz, Hydrocortisonum (m.in. lagodzenie odczynow po ukaszeniu owadow), krople do oczu, woda utleniona w zelu, Altacet (przy stluczeniach i oparzeniach), Rennie (zgaga), witamina C, tabletki do ssania na gardlo, apiryna, jednorazowe strzykawki i igly.
* uzytek zrobilismy glownie z lekow zoladkowych, wapna i lekow na przeziebienia (jak sie okazuje i przy 35st mozna sie przeziebic).

(5) KOMARY/ MALARIA/ MALARONE
Zdecydowalismy sie przyjmowac malarone podczas calego pobytu w Birmie. Zaczelismy w Yangonie (zalecane 2 dni przed wjazdem w teren wystepowania malarii) i skonczylismy podczas wyjazdu z Chaung Tha Beach (rozpoczete odliczanie 7 dni po opuszczeniu terenu zagrozenia). Nie zaobserwowalismy zadnych widocznych skutkow ubocznych przyjmowania leku.

Komary byly, ale raczej w niewielkich ilosciach. Najwiecej chyba w okolicach Kalaw, Inle Lake. Nie dokuczaly jednak jakos szczegolnie.

Mielismy wlasna moskitiere (w hotelach sa, ale nie zawsze), ale w zasadzie nie bylo koniecznosci jej uzywania.

(6) LOTNISKO YANGON
Na stoisku Informacji Turystycznej warto zaopatrzyc sie w darmowe mapy (Yangon, Mandalay, Bagan).

Pamiatki na lotnisku (strefa bezclowa) - w zadziwiajaco przystepnych cenach. Roznica minimalna w stosunku do cen w miastach.

Kawiarnia na lotnisku - najnizsza cena za napoj to 1tys K (to dla tych, ktorzy tak jak my beda chcieli pozbyc sie ostatnich kiatow ;))

10 $/osoba obowiazkowej oplaty przy wyjezdzie z Birmy

(7) POGODA
Grudzien: w ciagu dnia temperatura w okolicach 30-35st. W nocy spada znacznie a na polnocy (Kalaw, Inle Lake, Mandalay) nawet do zera. Generalnie ranki i wieczory dosc rzeskie i chlodne.

Amatorom trekkingu (Kalaw - Inle Lake) przyda sie spiwor i cieple odzienie ;)

(8) PRZYDATNE ZWROTY (zapis fonetyczny)
Mingalaba - dzien dobry
Sezube - dziekuje
Tata - do widzenia

Stosowane wywolywaly usmiech Birmanczykow i przelamywaly pierwsze lody ;)

(9) LACZNOSC ZE SWIATEM
Kafejki internetowe sa w kazdym z turystycznych miejsc przy czym nie zawsze z dzialajacym internetem (np. Kalaw). Jesli zas jest to dziala bardzo wolno (!) i nie do kazdej strony udaje sie zalogowac (np. youtube, blogger nie dzialaja). Gmail, facebook - dostepny.
Koszt 1h= ok 300-500 K

Wyslalismy na probe kartki pocztowe (17/12). Jak dotra - damy znac ;)
Koszt znaczka do Europy: 50 K
15/01/2011: kartki dotarly ;)

Nie musze chyba dodawac, ze telefony komorkowe w Birmie nie dzialaja ;)

(10) ELEKTRYCZNOSC
W zasadzie duzych problemow (naladowanie komorki, baterii do aparatu) z dostepem do pradu nie bylo. Wiekszosc hoteli, w ktorych spalismy posiadala swoj generator. W zupelnych ciemnosciach przy swietle swiec siedzielismy jedynie podczas 3dniowego trekkingu z Kalaw do Inle Lake (spalismy m.in. u birmanskiej rodziny). Znacznie bardziej odczuwalny jest brak oswietlenia na ulicach, drogach, we wsiach, ktore tona w ciemnosciach.
Przydaja sie latarki tzw. czolowki.

(11) ZAKWATEROWANIE (budget travel)
Hotele z reguly o podstawowym wyposazeniu: lozka najczesniej pojedyncze, czasem reczniki i mydelko, zwykle goraca woda, wiatrak, rzadko moskitiera. Sniadanie wliczone w cene.
Na uzytek wlasny wyroznilismy dwa typy hoteli budzetowych: tzw. 'masarnie' (podloga i sciany (czasem po sam sufit) w kaflach) oraz 'przyjazne turystom' o nieco milszym wygladzie ;). Obsluga zwykle bardzo sympatyczna i pomocna. Czysto.
W kazdy hotelu mozna kupic bilety przejazdowe, bilety na atrakcje turystyczne, zostawic pranie.
Ceny wydawaly nam sie OK wiec glownie korzystalismy z oferty hoteli.
Tylko w Mandalay spotkalismy sie z doliczaniem do cen tzn oplaty serwisowej.

Yangon: White House Hotel (15$/2osobowy pokoj z lazienka, bez okien)
Kin Pun: Pann Myo Thu Inn Hotel (22$/bungalow 4osobowy z lazienka/zimna woda)
Kalaw: Eastern Paradise Hotel (12$/2osobowy pokoj z lazienka)
Mandalay - pierwsza noc: A.D.1 Hotel (12$/2osobowy pokoj z lazienka)
Mandalay - druga noc: Royal Guesthouse (13tys K/2osobowy pokoj z lazienka; 9tys K/pokoj bez lazienki)
Nyaung U (Bagan): Inn Wa Hotel (11$/2osobowy pokoj z lazienka)
Chaung Tha Beach: Shwe Ya Min Hotel (15$/2osobowy bungalow z lazienka, moskitiery w oknach)
Yangon: White House Hotel (10$/2osobowy pokoj bez lazienki, bez okien)

Polecamy wszystkie z wyjatkiem AD1 ('masarnia'!). White House - swietne sniadania, tuz obok kafejka internetowa. Pann Myo Thu Inn - genialna obsluga (pytac o Mr Koko!), Easter Paradise Hotel - sympatyczna Mrs Tutu - nasza przewodniczka podczas trekkingu, Royal Guesthouse - na przeciwko hotelu stoi ze swoja blue taxi Vincent oferujac tour po i wokol Mandalay - sympatyczny, dobrze mowiacy po ang, komunikatywny; obok kafejka internetowa i biuro turystyczne (wymiana $ na K). Shwe Ya Min Hotel - przemila obsluga i krolewskie powitanie (mokre reczniczki, napoje) po 11 godz w autobusie!

(11A) LAUNDRY
Zasluguje na osobny wpis ze wzgledu na swoja jakosc. Serwis dostepny w kazdym hotelu. Pranie niby czyste, ale nie ma co liczyc na pozbycie sie plam czy wiekszych zabrudzen! Uwaga na prasowanie: prasowane jest wszystko (nawet polary i bielizna!) przy czym czasem na rzeczach zostaja wyrazne slady po zelazku. Spodnie bez wzgledu na przeznaczenie zaprasowywane sa na kanty ;-)

Koszt: zwykle kazda czesc garderoby ma swoja cene, np. spodenki, koszulki - 300K/sztuka; bielizna, skarpetki - 100K/sztuka.

(12) KLASYCZNE SNIADANIE HOTELOWE
Tosty (slodkie!, nie ma slonego pieczywa)
Do wyboru: jajko sadzone, omlet albo jajecznica
Owoce: banany albo mix (pokrojone w kawalki: papaja, ananas, jablko, banan, arbuz)
Maslo
Dzem
Kawa lub herbata (najczesniej albo porzadna lura albo czarna jak smola)
* Kawa tzw. 3 w 1 czyli kawa, cukier, smietanka. Uzaleznionym od kawy proponuje zabrac ze soba swoja wlasna i parzyc samemu (czesto na stole laduje termos z wrzatkiem).

Wyjatek:
White House Hotel ze swoim otwartym bufetem serwujacym smazony ryz albo nudle, awokado dip, frytki, smazone warzywa, kilka rodzajow dzemow, miod, owoce (przepyszne pomelo!) itd.
Shwe Ya Min Hotel - pozywny nalesnik (oprocz klasycznych tostow).

(13) PODROZOWANIE PO BIRMIE
Yangon: taxi z lotniska do Hotelu (Centrum) - 8$/kurs (ok 1h)
Yangon - Kin Pun: autobus 07:30 - 12:00 - 8tys K/osoba
Kin Pun: wjazd ciezarowka na Golden Rock - 1500K/osoba/one way
Kin Pun - Bago: autobus 08:00 - 12:30 - 5tys K/osoba
Bago - Kalaw: autobus 15:30 - 03:00 - 20tys K/osoba
Inle Lake (4 godzinny tour po jeziorze): lodz - 14$/4 osoby
Inle Lake - Nyaung Shwe (bus station): taxi - 7 tys K/kurs (ok 30 min)
Nyaung Shwe - Mandalay: autobus 17:30 - 05:00 - 11tys K/osoba

Tour po Mandalay (blue taxi): 12:30 - 18:00 - 14tys K/4 osoby
Tour wokol Mandalay (blue taxi): 09:00 - 19:00 - 16tys K/4 osoby
Lodka na wyspe Iwa: 1tys K/osoba/powrotny
Dorozka (wyspa Iwa): 4 tys K/2 osoby (trzeba sie targowac!)
* w podrozy po Mandalay z pewnosci przyda sie maseczka ochronna na usta! Kurz i zanieczyszczenia daja w kosc jak sie caly dzien siedzi na otwartej pace blue taxi.

Mandalay - Nyuang U (Bagan): 08:00 (lub 16:30) - 14:30 - 9tys K/osoba
Nyuang U (Bagan): wynajecie roweru - 1500K/rower/caly dzien
Nyuang U (Bagan) - Yangon: autobus 16:00 (lub 17:00) - 05:00 - 15tys K/osoba
Yangon dworzec autobusowy (niestety nazwa nieznana) - Yangon Dagon Ayer High Way dworzec (z ktorego odchodza busy na plaze): taxi 9tys K/kurs (utargowane z 12tys K)
Yangon - Chaung Tha Beach: autobus 06:00 - 17:00 - 9tys K/osoba (plastikowe siedzenia)
Chuang Tha Beach - Yangon:
autobus 06:00 (local bus/przesiadka w Pathein/wysiadka w Yangonie na dworcu oddalonym od Centrum godzine taksowka czyli trzeba liczyc jakies 11h jazdy)!
autobus 10:30 (direct bus/wysiadka w CentrumYangonu, 15min taxi od White House) - 17:00 - 10 tys K/osoba

Uwagii:
a) w autobusach nocnych i dalekobieznych kazdy podrozny dostaje butelke wody mineralnej, zestaw szczoteczka + pasta do zebow, worek foliowy a nawet poduszeczke
b) normalne sa czeste postoje na jedzenie (ok 20/30 min w przydroznych gar-kuchniach) oraz toalete (czesto za WC sluzy przydrozna trawa)
c) klimatyzacja zawsze podkrecona jest na maxa (!!!) a pokretla nie dzialaja. Zalecane cieple odzienie a nawet spiwor podczas nocnego podrozowania. Prosby o zmniejszenie nawiewu nie zawsze dzialaja
d) wrazliwym na 'muzyke' zalecam zatyczki do uszu - sprzet naglasniajacy zawsze dziala (!) i katuje podroznych birmanskim disco polo lub serialami z zartami na poziomie Beny Hill'a
e) Birmanczycy cierpia na chorbe lokomocyjna stad woreczki foliowe uzywane sa na wymiociny albo plwociny tych, co zuja betel


(14) OBOWIAZKOWE OPLATY/ BILETY WSTEPU
Bagan - strefa archeologiczna (wyjazd do miasta) - 10$/osoba - tej oplaty raczej nie da sie uniknac
Shwedagon Paya - 5$ (mozna wejsc na ten sam bilet rano i wieczorem)
Golden Rock (Kyaiktiyo) - 6$ (bilet wstepu) i 2$ aparat foto
Tour po Bago pagodach (na motorach z Birmanczykami) - 15 tys K/4 osoby zamiast 10$ od osoby (oficjalna oplata)
Donation w klasztorze (podczas trekkingu do Inle Lake) - 5$/4 osoby
Inle Lake - 3$/osoba (za wjazd), ale przy dojsciu do jeziora z trekkingu unika sie oplaty
Mandalay - 10$ (combo ticket upowazniajacy do wstepu do wielu zabytkow w Mandalay i wokol Mandalay np. na wyspie Iwa). Zdecydowalismy sie nie kupowac tego biletu co w praktyce oznaczalo ogladanie Mandalay Palace tylko zza muru, podobnie jak kilku innych Pagod/Klasztorow. Warto przemyslec swoja decyzje! Jesli przy ostaniej atrakcji zapragniemy do niej jednak wejsc zaplacimy za wstep 10$!

(15) RESTAURACJE/ JADLODAJNIE ITD CZYLI GDZIE STOLOWALISMY SIE W BIRMIE
Jesli sie dalo to na ulicy a jesli zawartosc garnka budzila raczej nasz niesmak a nie cieknaca slinke korzystalismy glownie z sugestii LP (nie zawsze niestety trafnych).

Yangon
999 Shan Noodle Shop, 130(B)th 34 Street (okolice Sule Paya)
*swietna wanton soup (1200 K)

Mr Brown Coffee (okolice Sule Paya), jesli ktos zateskni za kawa w europejskim wydaniu (1200 K)

Golden Duck (chinska rest), 2 min od White House Hotelu - OUR PICK
*swietny sweet & sour chickem. Koszt obiadu (posilek, napoj) dla jednej osoby np. 2600 K.

Kin Pun
Kaun San Rest (chinska.birmanska rest)
* smacznie i tanio. Przykladowa cena obiadu (5 dan, zupy/4 osoby) - 12 tys K. Jako deser (darmowy) podawane sa cukierki a la krowki/toffi - slodziutkie ;).

Bago
Three Five Hotel Rest
Fried noodle with chicken/prawn - 1800 K

Kalaw
Everest Nepali Food Center
Lunch np. 3xvegetarian curry, 1xchicken curry, 4 przystawki, 4 gorace herbaty z limonka i imbirem, ryz - 9 tys K/4 osoby

Sam's Family Rest - OUR PICK
Obiad np. 2 duze zupy, 2xnoodle chicken&egg, ryz, nalesnik z owocami - 7 tys K/4 osoby
Jako dodatek darmowy: herbata, owoce, 4 male zupy warzywne.

Mandalay
BBB Rest dla znudzonych noodlami i marzacych o hamburgerze (kotlet wolowy zdecydowanie lepszy niz drobiowy) w bardziej 'zachodniej atmosferze'.

Pyi Taw Win  Rest (Beer Station) - OUR PICK
Salatka z pomidorow - 600 K, schab z grila - 800 K, piwo - 600 K

Nyuang U (Bagan):
Swe Tha Har San Rest
* Myanmar pizza (!) - 1500 K, salatka pomidorowa - 500 K

A little bit of Bagan Rest - OUR PICK
*Crepe (nalesnik) - smaczny: 1500 K. Shake owocowy - 1000 K. Bardzo dobre indyjskie jedzenie. Nieco drozsza. Koszt obiadu (4 osoby) to ok 20 tys K.
Jako deser podawane sa platki tamaryndowe (wysmienita slodycz).

Chaung Tha Beach
Rest hotelu Shwe Ya Min
* smazona ryba - 3tys K. Swietna zupa tajska z krewetkami - 1500 K. Zupa pomidorowa z ryzem - 1300 K. Dobre smazone krewetki i ryba gotowana na parze.

(16) TREKKING (Kalaw - Inle Lake: 3 dni, 2 noce)
Skorzystalismy z przewodniczki wspolpracujacej z hotelem Eastern Paradise Hotel - p. Tutu. Bardzo sympatyczna i komunikatywna kobieta chetnie odpowiadajaca na wszelkie pytania.

Plan trekkingu:
Dzien 1 (ok 16 km): start 08:45, marsz do View Point przez wioski do stacji kolejowej, teren gorzysty, koniec ok 18:00
Nocleg u birmanskiej rodziny (cienkie materace na podlodze, do przykrycia koce, moskitiera, wychodek na dworze, studnia sluzy jako 'prysznic')

Dzien 2 ( ok 22 km): start 07:45, marsz przez wioski, pola, przejscie przez gory i koniec ok 17:30 w klasztorze mnichow (tutaj tez nocleg, warunki jak u rodziny birmanskiej - jak w/w).

Dzien 3 (ok 16 km): start 06:00, marsz przez wioski, wawozy az do Inle Lake, koniec ok 11:00

Koszt: 30$/osoba: zakwaterowanie, 3 posilki dziennie: sniadanie, lunch, obiado-kolacja (smaczne!).

Bagaze:  niepotrzebne rzeczy spakowalismy do jednego plecaka i zostawilismy w hotelu w Kalaw. Odebralismy je podczas drogi powrotnej z Inle Lake to Mandalay (autobus na tej trasie jedzie przez Kalaw). Na stacje autobusowa przyniosl nam go personel hotelu. Inne rozwiazanie to wyslanie plecaka do Inle Lake - koszt to jakies 2 tys K.

(17) PRZYKLADOWE CENY
woda - 300 K
kawa - 300 K (ulica) - 1200 K (knajpa)
ciastko - 300 K - 900 K (kawiarnia)
soki (swieze owoce) - od 800 K
'nalesniki' smazone na ulicy (pyszne) - 500 K (z jajkiem albo maslem orzechowym), 300 K (z cukrem)
noodle z kurczakiem - 1000 - 1500 K
noodle soup - 500 - 1500 K
Coca Cola - 800 - 1000 K
Star Cola (podrobka Coca Coli) - 300 K
czipsy (40 gr) - 250 - 300 K
kukurydza gotowana - 300 K
salatka z pomidorow z orzeszkami i cebula (pyszna) - 600 - 1000 K
hamburger (slodka bulka!) - 1800 K
tamarind flake (cukierki/pyszne) - 880 K/opakowanie
smazona ryba - 500 K (plaza) - 3000 K (knajpa)
smazone krewetki (plaza) - 500 K/3 sztuki, 800 K/6 sztuk
frytki - 1000 K

* zielona herbata podawana w knajpie najczesciej za darmo (jesli nie podaja sami, warto poprosic)

miseczki z laki (Bagan) - 5$
puzderko na kolczyki z laki/male (Bagan) - 5$
Tshirt Myanmar (Bogyoke Market/Yangon) - 2000 - 2500 K
Tshirt Myanmar (Inle Lake) - 7500 K
koszula bawelniana (Inle Lake) - 8$
marionetka Mnich (Mandalay) - 5$
longyi (sarong) - 3800 K (Bogyoke Market/Yangon)
magnes na lodowke (Bogyoke Market/Yangon) - 1000 - 1500 K
tanaka (turystyczna wersja) - 1000 K
obrazki 'malowane' zyletka (Mandalay) - 2000 K/maly, 3000 K /duzy format
pocztowki sprzedawane przez dzieci (wokol Pagod) - 1000 K

Papierosy (Red Ruby) - od 510 K (stargowane z 550 K) do 800 K
Piwo - 600 K w Beer Station (0,33) - 1500-2000 K w knajpach (0,66)
Whisky (0,7l) - 1900 K (sklep) - 3000 K (knajpa)
Wino birmanskie (0,7l) - 10 000 K

Na miejscu mozna kupic wszystkie potrzebne kosmetyki (szampon, plyn do kapieli, krem itd) i nie ma z tym zadnego problemu. Nie widzialam tamponow.

(18) CALKOWITY BUDZET PODROZY
17 dni - 510 $/osoba (zawiera: przejazdy, zakwaterowanie, wyzywienie, atrakcje. Nie zawiera: kosztow zakupionych upominkow) + 10$/osoba obowiazkowej oplaty przy wyjezdzie z Birmy

1 dzien - ok 31 $/osoba